Жаңа жыл – жаңа заңдар. Бұл келесі 2023 жылға да қатысты. Қазақстанның заңнамасында қандай өзгерістер болатыны жайлы әңгімелейміз.
Конституциялық сот
Конституциялық реформа аясында еліміздің негізгі заңына бірқатар өзгерістер енгізілуде. Соның ішінде 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап Конституциялық сот жұмысын бастайды.
Енді ел тұрғындары жаңадан құрылған сот инстанциясына тікелей жүгіну арқылы өздерінің конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғауға құқылы болады.
Ең төменгі жалақы мен ең төменгі есептік көрсеткіштер өзгеруде
Қасым-Жомарт Тоқаев 1 желтоқсан күні негізгі есептік көрсеткіштерді айқындайтын «2023 – 2025 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңға қол қойды.
2023 жылғы 1 қаңтардан бастап мыналар белгіленді:
- Ең төменгі жалақы мөлшері – 70 000 теңге.
- Айлық есептік көрсеткіш – 3 450 теңге.
- Мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің ең төменгі мөлшері 21 907 теңгені құрайды.
- Ең төменгі зейнетақы мөлшері – 53 076 теңге.
- Ең төменгі күнкөріс деңгейі – 40 567 теңге.
Жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заң
Ел Президенті 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап «Жеке тұлғаларды оңалту және банкроттық туралы» заң күшіне енуі керектігін айтты. (2026 жылғы 19 қазанда жаңартылды: «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» заң 2022 жылғы 30 желтоқсанда қабылданып, 2023 жылғы 3 наурыздан бастап қолданылады.)
Шара халықтың қарыз жүктемесінің жоғары болуына байланысты қабылданған. Миллионға жуық адам өз міндеттемелерін орындай алмайды.
Заң күшіне енгеннен кейін азаматтар банкроттықтың үш түрінің біріне жүгіне алады:
- соттан тыс,
- сот арқылы,
- төлем қабілеттілігін қалпына келтіру.
Банкрот бес жыл бойы несие рәсімдеуге өтініш бере алмайды, ал жеті жыл бойы банкроттық рәсімін қолдана алмайды.
Банкроттықтан кейін үш жыл ішінде азаматтың қаржылық жағдайы бақыланады.
Әлеуметтік кодекс
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі қазақстандықтарды әлеуметтік қолдауды жақсартатын шаралар кешенін қамтитын Әлеуметтік кодекс бойынша жұмысты аяқтады.
Әлеуметтік кодекс өмір бойы қолдау шараларын қарастырады. Әлеуметтік қауіп туындағаннан кейін бірден азаматқа мемлекет тарапынан қолдау көрсетіледі.
Қолдау проактивті нысанда, яғни өтініш талап етілмейтін, Отбасының цифрлық картасы арқылы көрсетіледі.
Сондай-ақ жұмыспен қамту саласында кәсіптік қайта даярлауды, жұмыспен қамтудың икемді жүйесін заңнамалық рәсімдеуді, технологияларды дамыту үшін жоғары білікті мамандарды тартуды және ішкі көші-қонды реттеуді көздейтін жаңа жұмыспен қамту саясаты құрылуда.
Зейнетақы төлемдерін арттыру және мемлекеттің, жұмыс берушінің және азаматтың қаражатын тарта отырып, зейнетақымен қамсыздандырудың көп деңгейлі жүйесін құру арқылы зейнетақымен қамсыздандыруды жетілдіру жоспарлануда.
Балалы отбасыларға қолдау көрсету кеңейіп келеді. Оларға арнайы шоттарға бастапқы капитал аударылады.
Дереккөз:
https://www.inform.kz/ru/kakie-zakony-zarabotayut-s-2023-goda-v-kazahstane_a4013694
